{"id":4716,"date":"2021-02-28T20:36:32","date_gmt":"2021-02-28T19:36:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.piotrp.com.pl\/example.com\/?p=4716"},"modified":"2021-02-28T20:36:32","modified_gmt":"2021-02-28T19:36:32","slug":"niedzwiadki-w-nowy-rok-01-01-2021","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.piotrp.com.pl\/example.com\/2021\/02\/28\/niedzwiadki-w-nowy-rok-01-01-2021\/","title":{"rendered":"Nied\u017awiadki w Nowy Rok – 01.01.2021"},"content":{"rendered":"

W pierwszy dzie\u0144 Nowego Roku postanowili\u015bmy z Dorotk\u0105 spali\u0107 kalorie nocnego biesiadowania. Oczywi\u015bcie ze wzgl\u0119du por\u0119, o kt\u00f3rej wyszli\u015bmy na wycieczk\u0119 (pobudka nieco p\u00f3\u017aniej ni\u017c zawsze, bardzo delikatne \u015bniadanie i prawie po\u0142udnie na zegarku) wybrali\u015bmy Nied\u017awiadki widziane z okien naszego mieszkania. Do\u015b\u0107 wartkim krokiem przeszli\u015bmy do Doliny Szwajcarki (ok. 4 km), kt\u00f3ra oddziela pasmo Wo\u0142owca od Nied\u017awiadk\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Pod\u0105\u017camy za niebieskimi paskami \u00a0przez \u0142\u0105k\u0119 na, kt\u00f3rej naszym oczom ukaza\u0142a si\u0119 \u00a0” odkrywkowa kopalnia \u00a0w\u0119gla”. Chwil\u0119 wcze\u015bniej mijali\u015bmy pustego busa, byli\u015bmy troch\u0119 zdziwieni, ale za chwil\u0119 wyja\u015bni\u0142o si\u0119\u00a0 po co on tam sta\u0142.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dalej wchodzimy w las i rozpoczynamy podej\u015bcie na Nied\u017awiadki. Butter Berg jest to tr\u00f3j wierzcho\u0142kowe wzniesienie ( 629m, 623m i 604m) po\u0142o\u017cone w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci G\u00f3r Wa\u0142brzyskich na terenie Wa\u0142brzycha. W pejza\u017c miasta jak pisa\u0142em we wcze\u015bniejszych relacjach wpisane s\u0105 widoczne g\u00f3ry np. Che\u0142miec, jak i wzniesienia m. in. wspomniane Nied\u017awiadki. Pod\u0105\u017camy szczytami rozci\u0105gni\u0119tego sto\u017cka o stromych zboczach, gdzie dwa z nich le\u017c\u0105 na szlaku, na \u015brodkowy trzeba podej\u015b\u0107 \u015bcie\u017ck\u0105. Ca\u0142e pasmo jest zalesione, a szczyt grzbietu zbudowany jest ze ska\u0142 wulkanicznych.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Na zboczach le\u017c\u0105 g\u0142azy narzutowe, kt\u00f3re s\u0105 \u015bladem zasi\u0119gu lodowca. Spotkali\u015bmy na trasie przystrojon\u0105 choink\u0119. Uwag\u0119 nasz\u0105 przyci\u0105ga\u0142y r\u0119cznie uszyte bombki. Ciekawe jak d\u0142ugo b\u0119d\u0105 one zdobi\u0142y drzewko.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Po zdobyciu ostatniego nied\u017awiadka dalej niebieskim szlakiem schodzimy na rozleg\u0142\u0105 polan\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Poni\u017cej szczytu, na p\u00f3\u0142nocnym zboczu, na wysoko\u015bci ok. 530 m stoi budowla z okresu III Rzeszy zwana Totenburg (martwy gr\u00f3d). Oficjalna nazwa tego miejsca brzmia\u0142a ” Schlesier Ehrenmal”. Nazistowskie mauzoleum (tak jest nazywane) zosta\u0142o \u00a0wzniesione w latach 1935-1938 jako pomnik dumy i chwa\u0142y, ku czci \u015al\u0105zak\u00f3w w Wa\u0142brzychu.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mia\u0142 upami\u0119tnia\u0107 \u00a0\u015al\u0105zak\u00f3w, kt\u00f3rzy zgin\u0119li podczas I wojny \u015bw., ofiary wypadk\u00f3w w kopalniach oraz bojownik\u00f3w nazistowskich NSDAP. Organizowano tu imprezy patriotyczne. I jak g\u0142osi legenda by\u0142o to miejsce obrz\u0119d\u00f3w inicjacyjnych m\u0142odych esesman\u00f3w. Mauzoleum zbudowano na planie prostok\u0105ta o wymiarach 27m na 24m.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Przed budowl\u0105 by\u0142 plac defiladowy, otacza\u0142a go skarpa poro\u015bni\u0119ta ro\u015blinno\u015bci\u0105, wzd\u0142u\u017c kt\u00f3rej sta\u0142o 14 maszt\u00f3w flagowych. Do wn\u0119trza obiektu prowadzi\u0142o w\u0105skie wej\u015bcie (obecnie zamurowane) umiejscowione po\u015brodku fasady \u015bciany frontowej.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dodatkowe wej\u015bcia by\u0142y w bocznych \u015bcianach portalu i wiod\u0142y do niewielkich kwadratowych mastab, na kt\u00f3rych umieszczone by\u0142y kamienne kule ze swastykami. Z owych kul zrywa\u0142y si\u0119 do lotu kamienne or\u0142y. Z opis\u00f3w wynika, \u017ce we wn\u0119trzu budowli znajdowa\u0142 si\u0119 kwadratowy dziedziniec wy\u0142o\u017cony brukiem.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Z trzech stron otacza\u0142 go zadaszony korytarz z arkadami filarowymi.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Sklepienia zdobi\u0142y marmurowe mozaiki, a posadzki wy\u0142o\u017cone by\u0142y granitem karkonoskim. W centralnej cz\u0119\u015bci dziedzi\u0144ca sta\u0142a kilku metrowa metalowa kolumna zdobiona ornamentem sieciowym (wewn\u0105trz kt\u00f3rej znajdowa\u0142a si\u0119 instalacja gazowa) wspierana przez cztery lwy z otwartymi paszczami. Rycz\u0105ce lwy oznajmia\u0142y zmartwychwstanie poleg\u0142ych w dniu S\u0105du Ostatecznego. Szczyt kolumny wie\u0144czy\u0142a du\u017ca misa, w kt\u00f3rej p\u0142on\u0105\u0142 wieczny ogie\u0144. Podtrzymywana ona by\u0142a przez trzech nagich m\u0142odzie\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Pod budowl\u0105 zachowa\u0142y si\u0119 podziemia, kt\u00f3re s\u0105 lustrzanym odbiciem kondygnacji nadziemnej. By\u0142y one jak i mauzoleum wielokrotnie penetrowane. Miejsce nazistowskiego kultu jak wida\u0107 na starych poczt\u00f3wkach prezentowa\u0142o si\u0119 bardzo okazale. Tw\u00f3rc\u0105 tego oraz kilku innych „pomnik\u00f3w chwa\u0142y” min. na g\u00f3rze \u015bw. Anny (nie istniej\u0105cy ju\u017c) by\u0142 jeden z czo\u0142owych architekt\u00f3w III Rzeszy Robert Tischler. Tajemnicza budowla, \u00a0kryj\u0105ca mroczne wydarzenia, skryta w lesie jest niepowtarzalnym \u015bwiadectwem historii. To jeden z niewielu obiekt\u00f3w tego typu zachowanych do dzisiejszych czas\u00f3w w Europie i jedyny w Polsce. Po wojnie usuni\u0119to nazistowskie znaki i symbole. W latach 60 tych XX wieku odbywa\u0142y si\u0119 tu festyny. By\u0142y plany zaadaptowania terenu i obiektu do cel\u00f3w rekreacyjnych. Jednak pr\u00f3\u017cno dopatrze\u0107 si\u0119 jakichkolwiek dzia\u0142a\u0144 w tym kierunku, sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na planach. W\u0142adze miasta nie maj\u0105 po prostu pomys\u0142u na relikt z czas\u00f3w nazizmu. Mauzoleum jest elementem dziedzictwa kulturowego, trudnego, ale wa\u017cnego bo m\u00f3wi\u0105cego o historii tych ziem. Szkoda, \u017ce nie ma \u017cadnej tabliczki informacyjnej przy Totenburgu. My cz\u0119sto chadzamy lub biegamy \u015bcie\u017ckami wok\u00f3\u0142 Nied\u017awiadk\u00f3w (tak na marginesie to kolejne fajne miejsce do uprawiania sportu) i jedyn\u0105 zmian\u0105 jaka tu zasz\u0142a to jest zamurowanie wej\u015bcia na wewn\u0119trzny dziedziniec. Cz\u0119sto mo\u017cna spotka\u0107 tu spacerowicz\u00f3w z aparatami fotograficznymi. W styczniu 2020r. zainicjowano w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych akcj\u0119 „Ratujmy wa\u0142brzyskie mauzoleum”. Z\u0142o\u017cono apel do wa\u0142brzyskiego magistratu podpisany przez mieszka\u0144c\u00f3w Dolnego \u015al\u0105ska, mi\u0142o\u015bnik\u00f3w zabytk\u00f3w, dziennikarzy i bloger\u00f3w. Zobaczymy co z tego wyniknie. Wracaj\u0105c do naszej wycieczki to maszerujemy do domu obok osiedla Szcz\u0119\u015b\u0107 Bo\u017ce.\u00a0 Na zboczu wzniesienia Nied\u017awiadki, wok\u00f3\u0142 dawnego kamienio\u0142omu w latach 30 tych XX wieku powsta\u0142o osiedle dom\u00f3w dla g\u00f3rnik\u00f3w. Zosta\u0142y rozmieszczone tarasowo i przewidziano 9 typ\u00f3w dom\u00f3w mieszkalnych. Ciekawostk\u0105 jest to, \u017ce patronami ulic zosta\u0142y germa\u0144skie plemiona z czas\u00f3w przedchrze\u015bcija\u0144skich tj.\u00a0 np: \u00a0by\u0142a ul. Got\u00f3w (ob. Weteran\u00f3w), Siling\u00f3w (ob. Fatata), Cymbr\u00f3w, czy Teuton\u00f3w. Obecnie wiele dom\u00f3w zosta\u0142o przebudowanych, w wyniku czego straci\u0142y sw\u00f3j pierwotny kszta\u0142t. Po 20 minutach jeste\u015bmy w mieszkaniu. Nied\u017awiadki jak i \u00a0Ehrenmal to kolejne miejsca na mapie naszego miasta, kt\u00f3re warte s\u0105 odwiedzenia. Trasa \u0142atwa i przyjemna z niewielkimi podej\u015bciami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W pierwszy dzie\u0144 Nowego Roku postanowili\u015bmy z Dorotk\u0105 spali\u0107 kalorie nocnego biesiadowania. Oczywi\u015bcie ze wzgl\u0119du por\u0119, o kt\u00f3rej wyszli\u015bmy na wycieczk\u0119 (pobudka nieco p\u00f3\u017aniej ni\u017c zawsze, bardzo delikatne \u015bniadanie i prawie po\u0142udnie na zegarku) wybrali\u015bmy Nied\u017awiadki widziane z okien naszego mieszkania. Do\u015b\u0107 wartkim krokiem przeszli\u015bmy do Doliny Szwajcarki (ok. 4 km), kt\u00f3ra oddziela pasmo Wo\u0142owca […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,106],"tags":[22,46,23],"class_list":{"0":"post-4716","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-gory","7":"category-sydety-wedrowki-2021","8":"tag-gory","9":"tag-gory-walbrzyskie","10":"tag-sudety","11":"czr-hentry"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.piotrp.com.pl\/example.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4716","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.piotrp.com.pl\/example.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.piotrp.com.pl\/example.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.piotrp.com.pl\/example.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.piotrp.com.pl\/example.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4716"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.piotrp.com.pl\/example.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4716\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4717,"href":"https:\/\/www.piotrp.com.pl\/example.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4716\/revisions\/4717"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.piotrp.com.pl\/example.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4716"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.piotrp.com.pl\/example.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4716"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.piotrp.com.pl\/example.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4716"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}